အန္တတိကတိုက် က ရေခဲတောင်ကြီးတွေ အရည်ပျော်သွားခဲ့လျှင် ကမ္ဘာပေါ်က ရေအောက်ရောက်သွားနိုင် တဲ့မြို့တော်များ

Posted on

( မြန်မာ နိုင့်ငံ ကတော့ ပြည်နယ်နဲ့တိုင်းဒေသကြီး ၅ ခုတိတိကို ရေအောက် ရောက်သွားမှာပါ…. )

အကယ်၍ အန္တတိကတို က်က ရေခဲတောင်ကြီးတွေ အရည်ပျော် သွားခဲ့လျှင် ကမ္ဘာမြေပုံပြော င်းသွားလိမ့်မယ်။ ဟုတ်ပါတယ်…. လက်ရှိကမ္ဘာ့မြေပုံပြောင်းလဲသွားပါလိမ့်မယ်။

အခုလက်ရှိကမ္ဘာမှာ ရေခဲတောင်ပေါင်း 5 million cubic miles လောက်ရှိနေပါတယ်။ အကယ်၍ လူတွေ တွင်းထွက်လောင်စာတွေ (fossil fuel တွေ) အလွန်အကျွံသွားစွဲခြင်း တို့ကြောင့် ကမ္ဘာကြီးပူနွေးလာမှုပိုဆိုးလာနိုင်ပါတယ်။ အဲ ဒီအခါကျလျှင် ရေခဲတောင်အရည်ေ ပျာ်မှုတွေနဲ့အတူ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်မျက်နှာပြင် က ပေပေါင်း ၂၁၆ ပေ လောက်မြင့် တက်လာမှာဖြစ်ပါတယ်။

နောက်ဘာဖြစ်လာမယ်ထင်ပါသလဲ?……………. မြို့ကြီးပြကြီးတွေ ပင်လယ်ရေအောက်ရောက်သွားမှာဖြစ်ပါတယ်။

တကယ်တော့ ဒီလိုရေခဲတောင်တွေအရည်ပျော်မကျအောင် ထိန်းသိမ်းကာကွယ်စောင့်ရှောက်ဖို့ က ဦးစားပေးနည်းလမ်းဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့်လဲ လျှော့ချဖို့နည်းလမ်းတွေ ထိထိရောက်ရော က်ဖြစ်အောင်ပညာရှင်ေ တွသုတေသနပြုလု ပ်နေဆဲဖြ စ်ပါတယ်။ ဒီ Post မှာတော့ ရေခဲတောင်တွေအရည်ပျော်ကျလာလျှင် ဘယ်နိုင်ငံက မြို့တော်တွေရေအောက်ရောက်သွားမလဲဆိုတာ ဗဟုသုတအေ နနဲ့ ဝေမျှပေးချင်ပါတယ်။

မြောက်အမေရိကတိုက်

မြောက်အမေရိကတိုက်မှရှိတဲ့ အမေရိကန်နိုင်ငံအပါဝင် ကနေဒါနိုင်ငံက မြို့ကြီးအချို့ ရေအောက် သို့မဟုတ် ရေလွှမ်း သွားနိုင်ပါတယ်။ ဘယ်မြို့တွေလဲဆိုတော့ –

– New York (ရေအောက်မြို့ဖြစ်သွားနိုင်)

– Washington DC

– Boston (ရေအောက်မြို့ဖြစ်သွားနိုင်)

– Norfolk

– Charleston (ရေအောက်မြို့ဖြစ်သွားနိုင်)

– Miami (ရေအောက်မြို့ဖြစ်သွားနိုင်)

– Tampa (ရေအောက်မြို့ဖြစ်သွားနိုင်)

– New Orelans (ရေအောက်မြို့ဖြစ်သွားနိုင်)

– Houston (ရေအောက်မြို့ဖြစ်သွားနိုင်)

– Pine Bluff

– Los Angeles

– San Diego

– San Francisco

– Philadelphia

– Portland

– Seattle

– Monteral

– Vancouver (ရေအောက်မြို့ဖြစ်သွားနိုင်)

– Veracruz (ရေအောက်မြို့ဖြစ်သွားနိုင်)

– Havana (ရေအောက်မြို့ဖြစ်သွားနိုင်)

– Cancun (ရေအောက်မြို့ဖြစ်သွားနိုင်)

– Port-au-Prince

– Honolulu မြို့တွေပဲဖြစ်ပါတယ်။

တောင်အမေရိကတိုက်

တောင်အမေရိကနိုင်ငံက နာမည်ကြီးမြို့တွေလဲ ဘေးအန္တရာယ်ကျရောက်နိုင်ပါတယ်။ ဘယ်မြို့တွေလဲဆိုတော့ –

– Georgetown (ရေအောက်မြို့ဖြစ်သွားနိုင်)

– Paramaribo (ရေအောက်မြို့ဖြစ်သွားနိုင်)

– Lima (ရေအောက်မြို့ဖြစ်သွားနိုင်)

– Asuncion

– Rio de Janerio

– Bruenos Aries (ရေအောက်မြို့ဖြစ်သွားနိုင်)

– Montevideo (ရေအောက်မြို့ဖြစ်သွားနိုင်) မြို့တွေပဲဖြစ်ပါတယ်။

အာဖရိကတိုက်

အာဖရိကတိုက်ကိုလေ့လာကြည့်မယ်ဆိုလျှင်လဲ ခုမြန်မာလူမျိုးတိုင်းသိနေတဲ့ Gambia ဟာဆိုလျှင်လဲ ရေအောက်နိုင်ငံဖြစ်သွားမယ့်အလားအလာရှိနေပါတယ်။ ကျန်တဲ့ဘယ်မြို့တွေပါလဲကြည့်ရအောင် –

– Dakar (ရေအောက်မြို့ဖြစ်သွားနိုင်)

– Bissau (ရေအောက်မြို့ဖြစ်သွားနိုင်)

– Freeton (ရေအောက်မြို့ဖြစ်သွားနိုင်)

– Monrovia (ရေအောက်မြို့ဖြစ်သွားနိုင်)

– Abidjan

– Accra

– Lagos

– Luanda

– Cape Town (ရေအောက်မြို့ဖြစ်သွားနိုင်)

– Maputo (ရေအောက်မြို့ဖြစ်သွားနိုင်)

– Dar es Salaam

– Mombasa (ရေအောက်မြို့ဖြစ်သွားနိုင်)

– Mogadishu မြို့တွေပဲဖြစ်ပါတယ်။

ဥရောပတိုက် နှင့် အရှေ့လယ်ပိုင်းဒေသနိုင်ငံများ

တောင်တန်းတွေနဲ့လှပနေတဲ့ ဥရောပတိုက်ကနိုင်ငံတွေလဲ မလွတ်ပါ။ ဘယ်မြို့တွေဖြစ်လာမလဲဆိုလျှင် –

– Dublin

– London (ရေအောက်မြို့ဖြစ်သွားနိုင်)

– Amserdam (ရေအောက်မြို့ဖြစ်သွားနိုင်)

– Brusseis (ရေအောက်မြို့ဖြစ်သွားနိုင်)

– Copenhagen (ရေအောက်မြို့ဖြစ်သွားနိုင်)

– Stockholm (ရေအောက်မြို့ဖြစ်သွားနိုင်)

– Riga (ရေအောက်မြို့ဖြစ်သွားနိုင်)

– Talinn (ရေအောက်မြို့ဖြစ်သွားနိုင်)

– Helsinki (ရေအောက်မြို့ဖြစ်သွားနိုင်)

– St. Petersburg (ရေအောက်မြို့ဖြစ်သွားနိုင်)

– Lisbon (ရေအောက်မြို့ဖြစ်သွားနိုင်)

– Barcelona (ရေအောက်မြို့ဖြစ်သွားနိုင်)

– Venice (ရေအောက်မြို့ဖြစ်သွားနိုင်)

– Odesa (ရေအောက်မြို့ဖြစ်သွားနိုင်)

– Rome (ရေအောက်မြို့ဖြစ်သွားနိုင်)

– Tunis

– Istanbul (ရေအောက်မြို့ဖြစ်သွားနိုင်)

– Beriut

– Baghdad (ရေအောက်မြို့ဖြစ်သွားနိုင်)

– Kuwait City (ရေအောက်မြို့ဖြစ်သွားနိုင်) မြို့တွေပဲဖြစ်ပါတယ်။

ဩစတေးလျတိုက်

သဲကန္တရတွေရှိနေတဲ့ ဩစတေးလျတိုက်လဲ ရေးဘေးအန္တရာယ်တွေကြုံရနိုင်ပါတယ်။ ဘယ်မြို့တွေပါမလဲဆိုလျှင် –

– Perth

– Adelaide (ရေအောက်မြို့ဖြစ်သွားနိုင်)

– Sydney (ရေအောက်မြို့ဖြစ်သွားနိုင်)

– Melbourne (ရေအောက်မြို့ဖြစ်သွားနိုင်)

– Brisbane

– Auckland (ရေအောက်မြို့ဖြစ်သွားနိုင်)

– Wellington (ရေအောက်မြို့ဖြစ်သွားနိုင်) မြို့တွေပဲဖြစ်ပါတယ်။

အာရှတိုက်

စာရေးသူတို့နိုင်ငံရှိရာ အာရှတိုက်မှာလဲ ရေလွှမ်းမှုဒဏ်ကိုခံရမှာမလွဲပါ။ မြန်မာအတွက် သီးသန့် အောက်မှာပြောပြသွားပါမယ်။ အိမ်နီးချင်း ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံကတော့တစ်နိုင်ငံလုံး ရေအောက်ရောက်သွားမှာဖြစ်ပြီး ကျန်တဲ့မြို့တွေကတော့ –

– Karachi

– Mumbai (ရေအောက်မြို့ဖြစ်သွားနိုင်)

– Colombo

– Kolkata (ရေအောက်မြို့ဖြစ်သွားနိုင်)

– Dhaka (ရေအောက်မြို့ဖြစ်သွားနိုင်)

– Bangkok (ရေအောက်မြို့ဖြစ်သွားနိုင်)

– Phnom Penh (ရေအောက်မြို့ဖြစ်သွားနိုင်)

– Ho Chi Minh City (ရေအောက်မြို့ဖြစ်သွားနိုင်)

– Kuala Lumpur (ရေအောက်မြို့ဖြစ်သွားနိုင်)

– Singapore (ရေအောက်မြို့ဖြစ်သွားနိုင်)

– Jakarta

– Manila (ရေအောက်မြို့ဖြစ်သွားနိုင်)

– Hong Kong (ရေအောက်မြို့ဖြစ်သွားနိုင်)

– Shanghai (ရေအောက်မြို့ဖြစ်သွားနိုင်)

– Qingdao (ရေအောက်မြို့ဖြစ်သွားနိုင်)

– Seoul

– Beijing (ရေအောက်မြို့ဖြစ်သွားနိုင်)

– Tokyo မြို့တွေပဲဖြစ်ပါတယ်။

ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်

ပြည်နယ်နဲ့တိုင်းဒေသကြီးအချို့က ရေအောက်ရောက်နိုင်ချေရှိပါတယ်။ အဲ့ဒါတွေက –

– ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး

– ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး

– မွန်ပြည်နယ်

– ရခိုင်ပြည်နယ်

– ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး

– တနင်္သာရီတိုင်းဒေသအချို့ တို့ ပဲဖြစ်ပါတယ်။

ဒီတိုင်းဒေသကြီး နဲ့ပြည်နယ်တွေရေအောက်ရောက်မယ်ဆိုတော့ မြို့တွေကို အသေးစိတ်မပြောတော့ပါဘူး။

အချုပ်ဆိုရသော် ကမ္ဘာ့မြေပုံမပြောင်းဖို့ နဲ့ ရေအောက်မြို့တော်တွေမဖြစ်ဖို့အတွက် Environmental သိပ္ပံပညာရှင်တွေ အဖြေရှာနေသလို တဖက်မှာလဲ လူသားတွေကလဲ Climate Change နဲ့ Global Warming မဖြစ်ဖို့ ဝိုင်းဝန်းထိန်းသိမ်းစောင့်လျှောက်ဖို့တာဝန်ရှိပါတယ်လို့ပြောကြားရင်း…။

မူရင်းလင့်

မူရင်းစာရေးသူ Environment-Health-Safety Myanmar (EHS Myanmar) အား လေးစားစွာ ခရက်ဒက်ပေးပါသည်။

Leave a Reply

Your email address will not be published.